Wpływ na społeczność UW:
Kiedy pomaganie zmienia pomocników

Uniwersytet, który uczył się od swoich gości

Program „Uniwersytet Warszawski dla Ukrainy” miał swoje dwa oblicza. To pierwsze, widoczne – skierowane na zewnątrz, ku osobom potrzebującym wsparcia. I to drugie, bardziej subtelne, ale równie głębokie – skierowane do wewnątrz, ku społeczności akademickiej, która ten program tworzyła. Okazało się, że pomaganie stało się jedną z najważniejszych lekcji – nie tylko dla tych, którzy otrzymywali pomoc, ale przede wszystkim dla tych, którzy jej udzielali. To zaskakujące odkrycie: że w procesie wspierania innych, społeczność Uniwersytetu Warszawskiego przeszła własną, głęboką transformację.

Kto tworzył tę zmianę: portret społeczności zaangażowanej

Program nie był realizowany przez anonimową „instytucję”. Był dziełem konkretnych osób: 369 pracowników UW, a także wielu doktorantów, studentów, wolontariuszy i współpracowników Uczelni, spośród których 102 osoby zgodziły się podzielić swoimi doświadczeniami w badaniu ewaluacyjnym. To oni stali się żywym pomostem między akademią a kryzysem humanitarnym. Byli wśród nich:

  • Wykładowcy językowi i trenerzy, którzy musieli na nowo przemyśleć metody nauczania dla osób w traumie
  • Psycholodzy, terapeuci, mentorzy, animatorzy i opiekunowie, którzy spotykali się z doświadczeniami wykraczającymi poza podręcznikowe przypadki
  • Administratorzy, którzy organizowali przestrzeń i logistykę dla tysięcy osób
  • Wolontariusze-studenci, dla których zaangażowanie w Program stało się często ważniejszą lekcją niż niejedne zajęcia na kierunku
  • Naukowcy, którzy równocześnie pomagali i badali procesy integracji

Ta różnorodna grupa miała jeden wspólny mianownik: zaangażowanie, które wykraczało poza obowiązki służbowe. To nie był „kolejny projekt” – to było osobiste, głębokie spotkanie z ludzkim cierpieniem i odpornością.

Liczby, które opowiadają o przemianie

Badanie ewaluacyjne z grudnia 2025 roku z udziałem 102 osób uczestniczących w realizacji Programu dostarcza wymiernych dowodów tej przemiany. Aż 93,1% zaangażowanych osób potwierdziło, że Program przyczynił się do ich rozwoju, przy czym dla ponad połowy (53,9%) wpływ ten był zdecydowany. Niemal równie wysoki odsetek, 86,3%, przyznał, że doświadczenie to zmieniło ich postrzeganie roli uczelni w reagowaniu na wyzwania społeczne. Te liczby znajdują swoje odzwierciedlenie w osobistych refleksjach. Jak ujął to jeden z realizatorów, udział w Programie dał mu „poczucie, że robię coś ważnego. Coś co daje trochę radości w życiu osób, których wojna zmusiła do ucieczki”.

Kompetencje przyszłości wykuwane w ogniu kryzysu

Wymagające realia pracy w kontekście kryzysu humanitarnego okazały się intensywnym i niezwykle skutecznym środowiskiem rozwoju kluczowych kompetencji. Dla 76,5% badanych był to rozwój kompetencji międzykulturowych w stopniu dużym lub bardzo dużym. Teoria zamieniła się w praktykę „budowania wzajemnego zaufania i więzi międzykulturowych”, a dla wielu odkryciem był „kontakt z ludźmi, którzy okazali się bardziej podobni do mnie niż sądziłam”. Równocześnie 81,4% realizatorów wzmocniło umiejętności współpracy z osobami z doświadczeniem migracji, rozwijając przy tym – jak wskazało 74,5% – najcenniejszy zasób: empatię i wrażliwość społeczną.

Odporność psychiczna:
Kiedy troszczysz się o innych, musisz zatroszczyć się o siebie

Praca w stałym kontakcie z traumą i niepewnością postawiła przed realizatorami wyjątkowe wyzwania. Mimo to 82,4% osób odczuło pozytywny wpływ tego doświadczenia na swoją odporność psychiczną. Rozwój ten nie był bierny; co czwarty badany świadomie wskazał „odporność psychiczną” jako konkretną nabytą umiejętność. Kluczową nauką było zrozumienie konieczności dbania o własny dobrostan. Praca z „osobami w kryzysie” i „po traumatycznych przeżyciach” wymagała nie tylko zaangażowania, ale i mądrej samoregulacji, której znaczenie doceniło 16,7% zespołu. Wsparcie znaleziono we wspólnocie działania – poczuciu „bycia częścią wspólnoty, która wspiera, pomaga”.

Nowe rozumienie misji: Uniwersytet w służbie społeczeństwa

Najbardziej jednoznacznym efektem Programu była głęboka zmiana w postrzeganiu roli samej uczelni. Dla 86,3% zaangażowanych doświadczenie to przekształciło abstrakcyjną koncepcję „trzeciej misji” w namacalną rzeczywistość. Zobaczyli oni, jak „Uniwersytet Warszawski może być przestrzenią bezpieczną, instytucją wspierającą i integrującą”. Program stał się „znakomitym przykładem, jak można w krótkim czasie połączyć kompetencje różnych interesariuszy, aby zrealizować społeczną misję”, przynosząc „realny wpływ na zmianę sytuacji życiowej” beneficjentów. To praktyczne zaangażowanie ukształtowało nowe, ugruntowane przekonanie o społecznej odpowiedzialności i sprawczej sile akademii.

Wymiar humanistyczny: sens, więzi, wdzięczność

Poza kompetencjami i statystykami, najgłębszą warstwą doświadczenia był jego wymiar czysto humanistyczny. U jego podstaw leżało „poczucie sensu tego co robię”, płynące z autentycznego spotkania i możliwości niesienia pomocy. To spotkanie owocowało prawdziwymi więziami – „relacją, którą nawiązałam z kursantami” i odkryciem wspólnego człowieczeństwa ponad kulturowymi różnicami. Kulminacją tego procesu dla wielu była „ogromna wdzięczność” otrzymana od uczestników, która działała wzmacniająco i dopełniała poczucia dobrze wypełnionej misji.

Dziedzictwo dla UW: więcej niż wspomnienie

Program pozostawił po sobie trwały ślad w społeczności UW. To dziedzictwo kompetencji: międzykulturowych, społecznych, związanych z odpornością. To sieć „kontaktów, które zostały po tym programie” i cennych owoców współpracy. Przede wszystkim jednak to wewnętrzne, powszechne przekonanie o nowej roli uczelni. Jak podsumowują autorzy raportu, Program stanowi „niepodważalny dowód (…) na dalekowzroczną mądrość instytucjonalną, pozwalającą przekształcić to wyzwanie w trwałą wartość dodaną dla własnej społeczności”. Inwestycja w pomoc innym okazała się strategiczną inwestycją we własny kapitał ludzki, kształtując wizję Uniwersytetu przyszłości – empatycznego, odpornego i głęboko odpowiedzialnego.

Uniwersytet przyszłości: empatyczny, odporny, odpowiedzialny

Doświadczenie Programu ukształtowało wizję uniwersytetu przyszłości – instytucji, która potrafi jednocześnie:

  • Zachować akademicką doskonałość w badaniach i nauczaniu
  • Angażować się w rozwiązywanie realnych problemów społecznych
  • Tworzyć przestrzeń dla autentycznego spotkania i dialogu między różnymi kulturami i doświadczeniami
  • Dbać o dobrostan nie tylko swoich studentów, ale także szerszej społeczności

Program pokazał, że inwestycja w pomoc uchodźcom okazała się równocześnie strategiczną inwestycją we własnych pracowników i studentów, wyposażając ich w kompetencje, które będą kształtować przyszłość uczelni jako nowoczesnej, empatycznej, odpornej i globalnie odpowiedzialnej instytucji.

Nawigacja - zapoznaj się ze szczegółami rezultatów Programu

Program „Uniwersytet Warszawski dla Ukrainy” to bogata, wielowątkowa historia. Zapraszamy do zgłębienia jej poszczególnych aspektów:

  1. Program „Uniwersytet Warszawski dla Ukrainy”: Solidarność, wiedza, działanie – synteza informacji o Programie i jego rezultatach
  2. Wsparcie psychologiczne i integracja społeczna – jak budowaliśmy fundamenty dobrostanu i przynależności
  3. Wpływ na rynek pracy – droga od utraconej kariery do nowych możliwości zawodowych
  4. Ocena Programu przez uczestników – głos tych, dla których tworzyliśmy wsparcie
  5. [aktualnie jesteś tutaj] Wpływ na społeczność UW – jak pomaganie innym zmieniało nas samych
  6. Program jako platforma badawcza – unikalna wiedza wyrosła z praktyki solidarności