Program „Uniwersytet Warszawski dla Ukrainy”: Solidarność, wiedza, działanie

Uniwersytet w służbie społeczeństwa w czasach kryzysu

Gdy 24 lutego 2022 roku Rosja rozpoczęła pełnoskalową inwazję na Ukrainę, fala humanitarnego kryzysu dotarła także do Polski. Uniwersytet Warszawski – czując głęboką odpowiedzialność akademicką i społeczną – odpowiedział natychmiast. Tak narodził się Program „Uniwersytet Warszawski dla Ukrainy”, który rozpoczęty 15 października 2022 roku z czasem przekształcił się w jedną z najbardziej kompleksowych i innowacyjnych inicjatyw wsparcia uchodźców w Europie Środkowo-Wschodniej. Realizacja Programu zakończyła się 31 grudnia 2023 roku.

To nie była doraźna pomoc, ale strategiczna interwencja oparta na nauce – Program zaprojektowany przez badaczy, psychologów, językoznawców i socjologów, którzy wykorzystali akademicką wiedzę do rozwiązania rzeczywistych problemów osób uciekających przed wojną.

Skala wyzwań, skala odpowiedzi

W ciągu pierwszych miesięcy wojny do Polski przybyły setki tysięcy ukraińskich obywateli – często kobiet z dziećmi, osób starszych, całych rodzin pozostawiających całe swoje życie za sobą. Uniwersytet Warszawski, obserwując tę sytuację, zidentyfikował kluczową lukę: między wysokim kapitałem ludzkim uchodźców z Ukrainy (specjalistami, menedżerami, naukowcami) a barierami uniemożliwiającymi wykorzystanie tego potencjału w polskim kontekście.

Odpowiedzią stał się kompleksowy ekosystem wsparcia, który objął ponad 10 000 osób. W niedługim czasie Program rozrósł się do 27 różnych form aktywności, realizowanych przez 369 pracowników z 31 jednostek Uniwersytetu, we współpracy z dziesiątkami partnerów zewnętrznych. Budżet Programu przekroczył 24 mln zł.

Rezultaty, które zmieniają życie

Dane zebrane podczas realizacji Programu pokazują wymierny wpływ na życie uczestników. Najbardziej spektakularny jest wzrost kompetencji językowych – odsetek osób posługujących się językiem polskim na poziomie komunikatywnym lub wyższym wzrósł z 16% do ponad 83%. To przełom, który według badań Instytutu Badań Edukacyjnych jest kluczowym predyktorem powodzenia integracji.

Jednak prawdziwy sukces Programu leży w synergii różnych form wsparcia. Uczestnicy nie tylko nauczyli się języka, ale odzyskali poczucie sprawczości, nawiązali nowe relacje społeczne i – w wielu przypadkach – odbudowali swoje ścieżki zawodowe w nowym kraju.

Unikalne połączenie: działanie i badanie

To, co wyróżnia Program „Uniwersytet Warszawski dla Ukrainy”, to jego podwójna natura – z jednej strony bezpośrednie, praktyczne wsparcie, z drugiej systematyczne badania naukowe. Program od początku funkcjonował jako żywe laboratorium integracji, gromadząc unikalne dane o procesach adaptacji uchodźców.

Przeprowadziliśmy kilka komplementarnych badań obejmujących łącznie kilka tysięcy uczestników i realizatorów Programu. Dzięki temu nasze działania były ciągle optymalizowane w oparciu o dowody, a zgromadzona wiedza stała się cennym zasobem dla naukowców, decydentów i organizacji pomocowych.

Wpływ, który wykracza poza liczby

Najgłębsza wartość Programu często nie mieści się w statystykach. To odzyskana godność zawodowa matki-inżynier, która po kursach języka polskiego znalazła pracę w swojej specjalizacji. To nadzieja w oczach dziecka, które po traumie wojennej znów zaczęło się śmiać na warsztatach artystycznych. To więzi między polskimi wolontariuszami a ukraińskimi uczestnikami, które przetrwały długo po zakończeniu formalnych zajęć.

Program zmienił także sam Uniwersytet. Dla wielu pracowników i studentów zaangażowanych w jego realizację stał się doświadczeniem transformacyjnym, które pogłębiło ich kompetencje międzykulturowe, wzmocniło odporność psychiczną i na nowo zdefiniowało rozumienie społecznej misji uczelni.

Dziedzictwo Programu: lekcje na przyszłość

„Uniwersytet Warszawski dla Ukrainy” udowodnił, że uczelnia wyższa może być nie tylko miejscem zdobywania wiedzy, ale także potężnym, empatycznym sercem społeczeństwa obywatelskiego. Program pokazał, że inwestycja w kompleksową integrację wysokowykwalifikowanych osób nie jest wyłącznie kosztem pomocy humanitarnej, ale strategiczną inwestycją w kapitał ludzki kraju przyjmującego.

Zgromadzone doświadczenia i dane stanowią dziś cenne know-how – gotowe do wykorzystania w przyszłych kryzysach migracyjnych, w kształtowaniu polityk integracyjnych i w budowaniu bardziej odpornych, otwartych społeczności.

Nawigacja - zapoznaj się ze szczegółami rezultatów Programu

Program „Uniwersytet Warszawski dla Ukrainy” to bogata, wielowątkowa historia. Zapraszamy do zgłębienia jej poszczególnych aspektów:

  1. [aktualnie jesteś tutaj] Program „Uniwersytet Warszawski dla Ukrainy”: Solidarność, wiedza, działanie – synteza informacji o Programie i jego rezultatach
  2. Wsparcie psychologiczne i integracja społeczna – jak budowaliśmy fundamenty dobrostanu i przynależności
  3. Wpływ na rynek pracy – droga od utraconej kariery do nowych możliwości zawodowych
  4. Ocena Programu przez uczestników – głos tych, dla których tworzyliśmy wsparcie
  5. Wpływ na społeczność UW – jak pomaganie innym zmieniało nas samych
  6. Program jako platforma badawcza – unikalna wiedza wyrosła z praktyki solidarności